أهل بيت عصمت

07 ذو القعدة 1435 هـ - الموافق 02 سبتمبر 2014

*معنای بیت در قرآن و روایات:

  در آیه، یک جا واژه «البیت» به کار رفته و در جای دیگر واژه «بیوتکن». بین این دوواژه تفاوت بسیاری وجود دارد ؛ مراد از اهل بیت همان اهل بیت نبوت و رسالت و وحی و رحمت و کرامت و عصمت می باشد . «ففاطمة وعلي والحسن والحسين في حظيرة القدس في قبة بيضاء سقفها عرش الرحمن عز وجلّ.»[1] (فاطمه و علی و حسن و حسین در محضر مقدس الهی در زیر گنبد سفید رنگی هستند که سقف آن عرش خدای رحمان است. ) این روایتی است که عمر بن خطاب از پیامبر خدا نقل کرده است. اما واژه «بیوتکن» اشاره به خانه های قابل رؤیتی دارد که از خاک وسنگ درست شده است و به همسران پیامبر به عنوان افرادی عادی تعلق دارد.

وبه همين جهت در احاديث ما و أهل سنت آمده است كه پیامبر اکرم (ص) همه درهايي كه به مسجد باز مي شوند را بسته است مگر درب خانه على (ع) ودر اين زمينه كافي است كه روايت ابن عساكر كه در تاريخ دمشق آمده ، ايشان از ابن عمر روايتی در رابطه با ويژيگهای أمير المؤمنين علي(ع) نقل ميكند ودر آن آمده است كه پیامبر(ص) همه درب ها يى كه به سوى مسجد باز ميشد بست مگر درب خانه على عليه السلام، متن روایت اینست : «عن ابن عمر قال سدَّ الأبواب كلَّها إلا باب علي»[2]

اما در منابع حديثى ما این جریان بطور متواتر وجود دارد، جالب اينكه در تفسير امام حسن عسكرى ( عليه السلام ) فلسفه اين واقعه ذكر شده است ، حضرت از اجداد مطهرش از پیامبر اکرم (ص) نقل مى كند «أنه قال : لا ينبغي لأحد يؤمن بالله واليوم الآخر أن يبيت في هذا المسجد جنبا إلا محمد وعلي وفاطمة والحسن والحسين ، والمنتجبون من آلهم الطيّبون من أولادهم »[3](سزاوار نيست بر كسى كه ايمان به خدا و روز واپسين دارد كه در حال جنُب در این مسجد(مسجدالنبی) بخوابد مگر محمد و على وفاطمه وحسن وحسين وبرگزيدها از آل بيت آنان عليهم السلام )

اين برخورد عملى پیامبر(ص) براى اثبات طهارت مطلقه اهل بيت عصمت بود چرا که خانه اهل بیت از خانه های دنیوی نیست و احکام خانه های دنیوی بر آن صدق نمی کند. شایان ذکر است که محرابی که پیامبر(ص) خدا در آن به تهجد و عبادت مشغول بود پشت خانه فاطمه (س) قرار دارد وبسیار بجا بود که جبرئیل امین از همان دری وارد شود که به سوی خانه علی (ع) گشوده می شد .

نکته ديگر اينكه دقيقا بعد از آیه تطهیر آمده است (وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلَى فِي بُيُوتِكُنَّ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَالْحِكْمَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ لَطِيفًا خَبِيرًا)[4] ( آنچه که از آیات الهی و حکمت در خانه های شما ( همسران پیامبر ) تلاوت می شود متذکر شوید همانا که خداوند نکته بین و آگاه است ) دو صفت لطیف و خبیر كه در پایان این آیه ذکر شده به راستی جای تامل و دقت دارد.          

*خانه نبوت و رحمت :

در پرتو معنایی که برای واژه «البیت» ذکر کردیم می توانیم پاسخی که خداوند به ساره (همسر ابرهیم) داده اند را به خوبی درک کنیم. ساره گفت: (يَا وَيْلَتَا أَ أَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ وَهَذَا بَعْلِي شَيْخًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عَجِيبٌ)[5] ( وای بر من آیا من با اینکه پیره زنی هستم و همسرم نیز مردی پیر است چگونه دارای طفلی می شوم؟ این خبری شگفت انگیز و عجیب است .) فرشتگان در پاسخ به تعجب و شگفتی به او گفتند :)أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ)[6] (آیا تو از امر الهی و رحمت وبرکاتی که بر شما اهل بیت دارد شگفت زده شده ای همانا او ستوده و بزرگوار است.)

به واژه رحمت در این آیه توجه کنید، این واژه در این آیه به صورت مطلق آمده است و این نشان دهنده این است که رحمت در این آیه فقط به خاندان اهل بیت تعلق دارد و برای اینکه خداوند تاکید کند که رحمت مطلقه اش تنها مختص به خاندان ابراهیم است، از کلمه اهل بیت استفاده کرده است . روشن است که مقصود از «بیت» همان خانه نورانی ابراهیم است که در نسل نیکوکارش نیز تجلی یافته است. در اصول کافی یک حدیث طولانی از جابربن عبدالله انصاری به نقل از امام باقر (ع) ذکر شده که فرمودند :«این در شأن اهل بیت (ع) نازل شده.»[7]

هم چنانکه بر زبان نوح (ع) نیز واژه ی بیت جاری شده است(رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِي مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَلاَ تَزِدْ الظَّالِمِينَ إِلاَّ تَبَارًا)[8] ( خداوندا مرا و پدرو مادرم را و هرکه در خانه من داخل شود و همه مؤمنین و مؤمنات را بیامرز و بر ستمکاران جز هلاکت و نابودی میفزای. ) آیا مقصود از واژه بیت در این آیه همان خانه گلی و خشتی کوچکی است که ابراهیم درآن زندگی می کرد؟ به راستی آن خانه کوچک گلی چقدر از مردم را در خود جای می دهد؟ پس تکلیف بقیه مردم که از مکتب او پیروی می کردند چیست ؟ آیا آنها شامل دعای او نمی شوند؟ حدیثی که هم اکنون از اصول کافی ذکر می کنیم به این پرسش پاسخ می دهد . امام علی (ع) در توضیح این آیه کریمه (رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِي مُؤْمِنًا) می فرماید: مقصود از بیت در این آیه همان ولایت است ؛یعنی هرکه در دایره ولایت اهل بیت وارد شود گویا داخل بیت انبیا شده است. نتیجه اینکه هرکه در هر دوره ای که زیست می کند با امام زمانش که جانشین پیامبر خداست ارتباط برقرار کند، مثل کسی است که با انبیای عظام الهی ارتباط برقرار می کرده است. در حدیث صحیحی از پیامبر (ص) چنین آمده است:«مثل أهل بيتي فيكم مثل سفينة نوح، من ركبها نجى ومن تخلف عنها غرق .»[9]

( مثل اهل بيت من در میان شما مثل کشتی نوح است هرکه بر آن سوار شود نجات خواهد یافت و هر که بر آن پشت کند غرق خواهد شد) .

 

2- بحار الانوار ج 43 ص 76

[2] تاريخ مدينة دمشق - ابن عساكر - ج 42 - ص 122

[3] وسائل الشيعة (آل البيت) ج 2 - ص 210

3- احزاب 34

1- هود 72  

2- هود 73

3- کافی ج8 ص 379

4- نوح 28

[9] وسايل الشيعه ج 27 ص 31

تاريخ اثر 25 شوال 1435 هـ -برابر با 22 أغسطس 2014